الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
62
تفسير مجمع البيان (فارسى)
فلمّا وردن الماء زرقا جمامه * وضعن عصىّ الحاضر المتخيّم و چون زنان مسافر وارد شدند بر آن آب و صفاء و زلالى آن را ديدند عازم شدند كه در آنجا اقامت نمايند . الدك : بمعنى خط بلند است بسبب گشودن و باز كردن ميگويند اندك سفام البعير آن گه كه در پشت آن گسترش يافته و پهن شود و شتر را دكاء گويند آن گه كه چنين باشد و از آنست دكّان براى استواء و مستوى بودن آن ، شاعر گويد : ليت الجبال تداعت عند مصرعها * دكّا فلم يبق من احجارها حجر اى كاش كوهها در موقع افتادن و كشته شدن او از هم پاشيده شده و فرو ميريخت و از سنگهاى آن سنگى هم باقى نمانده بود ، شاهد اين بيت ( دكّا ) است كه به معناى از هم پاشيدن و پهن شدن آمده . الوثاق : به معناى بستن است ، و اوثقته يعنى شددته او را محكم بستم . آيه مذكور ( فَيَوْمَئِذٍ لا يُعَذِّبُ عَذابَهُ أَحَدٌ وَ لا يُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ ) جواب قسم قول خدا إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ ، است و بعضى گفتهاند : جواب آن محذوف است تقديرش اينست هر آينه البته قبض خواهد نمود بر هر ستمكار ظالمى يا هر آينه حق و داد هر مظلوم را از ظالمش خواهد گرفت ، آيا نديدى چه كرديم ما با عاد و فرعون و ثمود هنگامى كه ظلم و ستم كردند و جارى كرد ارم را بر عاد عطف بيان يا بنا بر بدليّت ، و جايز نيست كه آن صفت باشد چون غير مشفق است فقط ارم غير منصرف است براى معرفه بودن و تأنيث آيا نظر نميكنى بقول خدا ، ذاتِ الْعِمادِ .